Czym różnią się od siebie suwnica, wciągnik i wciągarka?

Czym różnią się od siebie suwnica, wciągnik i wciągarka?

Jak rozróżnić suwnicę od wciągnika/ wciągarki?

Definicję konkretnych urządzeń transportu bliskiego określają poszczególne normy. Wydawać by się mogło, że w oparciu o zawarte w nich wytyczne z łatwością można rozróżnić dane urządzenie i poprawnie je zakwalifikować. Jak się jednak okazuje w praktyce nie jest to takie proste i może przysporzyć wiele problemów. Błędne zdefiniowanie danego urządzenia wiąże się z komplikacjami podczas procesu rejestracji urządzenia transportu bliskiego w Urzędzie Dozoru Technicznego, a w dalszej kolejności z problemami podczas kolejnych przeglądów (zwłaszcza jeśli dla jednego urzędnika dane urządzenie jest czymś innym niż dla drugiego - a i takie przypadki się zdarzają) oraz w zakresie kwalifikacji wymaganych przy obsłudze.

Dziś skupimy się na tym, jak rozróżnić suwnicę od wciągnika i wciągarki. Zacznijmy od definicji, które  podane są w obowiązujących normach.

Co to jest suwnica?

Zgodnie z normami PN-M-4500:1996 i PN-ISO 5053:1999 suwnica to dźwignica, w której urządzenie chwytające (ładunkowe) podwieszone jest do wciągarki przejezdnej, wciągnika lub żurawia przemieszczających się po moście.

Czym różnic się wciągnik od wciągarki?

Wciągniki i wciągarki to cięgniki, które różnią się od siebie budową. Wciągniki posiadają budowę zwartą - składają się z obudowy, w której wszystkie części i zespoły są zabudowane lub do niej przymocowane. Wciągarki posiadają zaś ramę, na której lub w której zamontowane są wszystkie jej części i mechanizmy.

Jak rozróżnić suwnicę od wciągnika/wciągarki?

Aby ustalić, czy dane urządzenie transportu bliskiego jest wciągnikiem/wciągarką czy suwnicą, należy określić pole pracy urządzenia. W przypadku wciągnika/ wciągarki pole pracy wyznacza zawsze płaszczyzna.  W przypadku suwnicy polem pracy jest prostopadłościan.  Wciągnik/ wciągarka pracuje góra - dół, lewo - prawo,  suwnice pracują dodatkowo przód - tył.

Mam nadzieję, że powyższe wiadomości pomogą Wam rozróżnić te trzy rodzaje urządzeń transportu bliskiego i już nigdy nie będziecie mieli wątpliwości czy macie do czynienia z wciągnikiem, wciągarką czy suwnicą. A wszystkich zainteresowanych tematyką urządzeń transportu bliskiego zapraszam na nasze szkolenia dla operatorów UTB, a w szczególności na szkolenia na suwnice I S i II S. Więcej informacji na temat szkoleń znajdziecie pod linkiem. 

9 zapisów w rozporządzeniach UDT, które musisz znać

9 przepisów związanych z UDT o których możesz nie mieć pojęcia, a które należy znać 

Poznaj przepisy UDT, o których każdy pracodawca oraz jego bhpowiec powinien pamiętać. W razie ich niedopełnienia odpowiedzialność spoczywa na pracodawcy. Jeśli więc jesteś właścicielem firmy lub bhpowcem w firmie, w której użytkowane są urządzenia techniczne podlegające pod Urząd Dozoru Technicznego (UDT) zapoznaj się z poniższym tekstem.

Odpowiedzialność pracodawcy a nie bhpowca

Zgodnie z polskim prawem pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo w miejscu pracy ponosi pracodawca ¹, warto tutaj podkreślić, iż zatrudnianie służb bhp nie zmniejsza jego odpowiedzialności , wielu pracodawców zatrudniając bhpowca ma złudne wrażenie pozbycia się problemu, skoro płacę komuś za kontrolę bhp to znaczy że ta osoba ponosi odpowiedzialność za stan rzeczy, ustawodawca jednak przewidział to inaczej. Jeżeli jesteś pracodawcą i uda ci się przekonać służby bhp żeby przymknęły na coś oko, to pamiętaj, to nie oznacza twojego sukcesu ponieważ odpowiedzialność ponosisz Ty! Przekonywania Bhpowca by naginał przepisy można porównać do statku na którym kapitan rozkazuje załodze porozpinać szalupy ratunkowe, jednak w momencie tragedii to nie załoga będzie odpowiadała za konsekwencje tych działań w momencie katastrofy.

Często spotykam się z opiniami odnośnie działania służb bhp, typu „z tym bhpowcem da się dogadać”. Jednak dogadanie nic nam nie daje, ponieważ to nie pracownik służb bhp jest osobą decyzyjną tylko jego pracodawca, a kontrole na tym bezpieczeństwem sprawuje państwo za pomocą instytucji, zgodnie z art 24 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej:

„ Praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy.”

Nadzór nad bezpieczeństwem użytkowania urządzeń technicznych w miejscu pracy

Dzisiaj chciałbym się skoncentrować, na jednym z urzędów który sprawuje nadzór nad bezpieczeństwem w miejscu prac, specjalizującym się w urządzeniach technicznych. Urząd Dozoru Technicznego (UDT) działa na podstawie ustawy z 21. 12 2000 r. , która określa zakres jego działania, do ustawy dochodzi nam kilka rozporządzeń jakie pracodawca powinien znać. Chciałbym wypunktować kilka podstawowych zapisów które powinny być spełnione, by właściciel urządzeń podlegających pod UDT mógł spać spokojnie²

9 zapisów w rozporządzeniach UDT, o których trzeba koniecznie pamiętać

1.   Zgodnie z ustawą o Dozorze Technicznym urządzenie podlegające Dozorowi Technicznemu może być eksploatowane tylko na podstawie ważnej decyzji wydanej przez Dozór Techniczny ³ aby uzyskać taką decyzję musimy spełnić kilka rzeczy, posiadać odpowiednią dokumentację, osoby wykwalifikowane do obsługi oraz konserwacji, oraz urządzenie powinno być sprawne.
2. Wszystkie naprawy i modernizację takiego urządzenia powinny być ustalane z Dozorem
   
   Technicznym, o zakresie przy jakich czynnościach powinno być takie ustalenie wykonane mówi 24 artykuł Rozporządzenia o Dozorze Technicznym z 2003 r ⁴ . Ponadto firma wykonująca naprawy powinna posiadać uprawnienia wydane przez UDT. Uwaga: Wymóg ten nie dotyczy urządzeń, o których mówi art. 20 a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o Dozorze Technicznym. Uzyskanie uprawnienia nie jest wymagane, gdy podmiot naprawiający lub modernizujący świadczy taką usługę okazjonalnie i zastosuje właściwą technologię naprawy lub modernizacji, uzgodnioną i nadzorowaną przez UDT.
3.  Eksploatujący jest zobowiązany poinformować Dozór Techniczny o każdym niebezpiecznym uszkodzeniu bądź wypadku z udziałem urządzenia. To jest dość częste zaniedbanie wynikające z niewiedzy, w momencie zaistnienia wyżej wymienionej sytuacji urządzenie traci ważność decyzji i nie można eksploatować go do czasu wykonania badania doraźnego powypadkowego⁵ .
4. Zgodnie z 26 artykułem Ustawy o Dozorze przedsiębiorca jest zobowiązany zapewnić odpowiednie warunki do wykonywania czynności przez inspektora, (np. zapewnić obciążenie do przeprowadzenia prób przy urządzeniu) co może stanowić pewien problem w niektórych sytuacjach, ponieważ nie zawsze sprzęt użytkowany przez pracodawcę pracuje na maksymalnych obciążeniach, a próba statyczna wykonywana przy odbiorze urządzenia wynosi 125 % takiego właśnie obciążenia. Pracodawca zobowiązany jest takie obciążenie zorganizować. Inspektor ma prawo odmówić wykonania badania technicznego, jeżeli uzna, że warunki do jego przeprowadzenia są nieodpowiednie.
5. Artykuł 9 Rozporządzenia z 2003 roku wymaga od pracodawcy, by urządzenie było eksploatowanie zgodnie z zaleceniami producenta i jego przeznaczeniem, oraz co istotne i często pomijane, na podstawie DTR (dokumentacja techniczno ruchowa) powinna być stworzona instrukcja obsługi, która powinna być dostępna dla obsługującego⁶ .
6. Po stronie eksploatującego jest zapewnienie właściwej obsługi oraz konserwacji danego urządzenia, które podlega pod dozór techniczny. Zakres kwalifikacji wymaganych jest określony w rozporządzeniu⁷ . Tutaj trzeba pamiętać, że każde urządzenie wymaga innych uprawnień do obsługi i konserwacji. Oddzielnie zdajemy egzamin państwowy na konserwatora wózka i oddzielnie na obsługę widlaka.
   
7.  Eksploatujący powinien założyć i przechowywać do każdego urządzenia dziennik konserwacji, w którym będzie odnotowywał swoje czynności konserwator posiadający odpowiednie uprawnienia. Terminy tych przeglądów określa rozporządzenie z 2003 r załącznik nr 2 oraz producent danego sprzętu. Najczęściej pracodawca zleca założenie i prowadzenie dziennika konserwatorowi, ale podobnie jak przy służbach bhp odpowiedzialność za istnienie takiego dziennika ponosi właściciel . Dodatkowo przed przekazaniem wózka widłowego pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia kontroli jego stanu technicznego, a przeprowadzona kontrola powinna być odnotowana w dokumentach eksploatacyjnych⁸.
8. W przypadku, gdy urządzenia są wyposażone w aparaty elektryczne, eksploatujący jest zobowiązany wykonywać pomiary elektryczne w czasie określonym w rozporządzaniu w artykule 12 oraz każdorazowo po wprowadzeniu zmian lub napraw w instalacji ⁹.
9.  Przy nowych zmianach prawa, zakupując urządzenie podlegające dozorowi nie trzeba wykonywać badań doraźnych eksploatacyjnych(które były płatne) gdyż nabywca przejmuje wszystkie prawa i obowiązki wynikające z decyzji. Należy natomiast pamiętać, że pozostaje obowiązek zgłoszenia Dozorowi Technicznemu zmianę właściciela – jeśli zaniedbamy ten obowiązek nie możemy dalej eksploatować urządzenia. Należy też sprawdzić czy nie zostały wykonane żadne zmiany w nowo nabytym sprzęcie od czasu ostatniego badania¹⁰.

Przestrzeganie wyżej wymienionych przepisów powinno pozwolić spać spokojnie pracodawcy, przynajmniej jeżeli chodzi o prawo związane z urządzeniami podlegającymi Dozorowi Technicznemu. Na samym końcu trzeba jeszcze podkreślić co grozi pracodawcy za nieprzestrzeganie wymogów prawnych, mówi nam o tym 63 art ustawy o dozorze, kto eksploatuje urządzenie bez ważnej decyzji bądź jej brew podlega karze grzywny bądź pozbawienia wolności, takiej samej karze podlega osoba która bez uzgodnienia przerabia bądź modernizuje urządzenia techniczne ¹¹ . Jaki wymiar kary wchodzi w grę ? Trudno powiedzieć, ale zgodnie z kodeksem karnym ”§ 1. Kto, będąc odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnia wynikającego stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3. Nie podlega karze sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.” ¹²

Moja rada dla pracodawców jest następująca, jeżeli szukasz bhpowca, to nie takiego który będzie przymykał oko na to co się dzieje w zakładzie pracy, tylko takiego który będzie w stanie zabezpieczyć miejsce pracy zgodnie z przepisami, ponieważ to ty będziesz odpowiadał za konsekwencje tych działań. Jeżeli szukasz konserwatora to nie wystarczy zapłacić za stempelek, tylko zapłacić komuś kto wykona przegląd faktycznie i podpowie co przygotować w urządzeniu by zwiększyć bezpieczeństwo, a co by przeszło przegląd państwowy. Za nieprzestrzeganie przepisów odpowiada pracodawca i tłumaczenie się niekompetencją osób zatrudnionych nie pomoże się mu wybronić w sądzie.

Przypisy:

1Art. 207. § 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o któ-rych mowa w art. 23711 § 2.

2Rodzaje urządzeń podlegających dozorowi technicznemu określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. 2012 nr 0 poz. 1468), wydane na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dozorze technicznym (Dz. U. z 2013, poz. 963 ze zm.).

3 Dz. U. Nr 122 poz 1321 z 2000 r. Art 14 urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym ,mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego

4Dz.U. 2003 nr 193 poz. 1890 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych urządzeń transportu bliskiego

5 Dz.U. 2003 nr 193 poz. 1890 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych urządzeń transportu bliskiego art 19

6 Tamże : art 9

7Dz.U. 2001 nr 79 poz. 849 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych. ( z późniejszymi zmianami dz u nr 50 poz 426)

8 Dz u nr 70 poz 650 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym. Art 5.1

9 Dz.U. 2003 nr 193 poz. 1890 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych urządzeń transportu bliskiego art 12

10 Ustawa o dozorze technicznym z 21 . 12 2000 r art 15 a

11 Tamże, art 63

12Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Ciekawa oferta dla przyszłych operatorów wózków widłowych - darmowe jazdy próbne na wózku widłowym

Firma szkoleniowa Awans B.H.P. z Łodzi ma dni otwarte kursów na wózki widłowe

Jazdy próbne na wózku widłowym dla kursantów

Zaprzyjaźniona firma z Łodzi Awans B.H.P.  orgaznizuje darmowe jazdy próbne na wózkach widłowych. Każdy kto chce się przejechac na wózku, lub nauczyć kilku darmowych manewrów na tym urządzeniu UTB może przyjechac na Brukową 23, niedaleko Tesco Extra 24h na Bałutach. 

Fajna sprawa, jeśli ktoś chce się sprawdzić jako operator wózka widłowego, lub ma w planach zapis na kurs na wózek widłowy. Można sprawdzić czy wogóle cos takiego się sprawdzi w twoim przypadku, porozmawiać z ludźmi, którzy pracowali przez wiele lat jako wózkowi i potem dopiero zapisać się na kurs na wózek jezdniowy podnośnikowy z egzaminem UDT albo w Awansie albo w jakiejś inne łódzkiej dobrej firmie szkoleniowej. 

Zapraszam po więcej informacji na stronę www.awans-bhp.com lub ewentualnie na ich bloga tutaj.

Typy, rodzaje wózków jezdniowych - które podlegają pod dozór a które nie podlegają?

Zamieszczam podział wózków jezdniowych. Wcześniej zamieściłem link do podobnego artykułu z bloga zaprzyjaźnionej firmy Awans BHP, jednak ze względu na zainteresowanie tematem wstawiam skrót klasyfikacji wózków jezdniowych.

Najpierw podział wózków widłowych ze względu na objecie dozorem Urzędu Dozoru Technicznego. 

Pod dozór nie podlegają wózki, które podnoszą ładunek do 30 cm lub które nie podnoszą ładunku a tylko go przewożą lub ciagną czyli:

Unoszące

Naładowne

Ciągnikowe

Pod dozór ograniczony podlegają ( kategoria uprawnień III WJO) : 

Wózki ręcznie prowadzone

Wózki zdalnie sterowane

Pod dozór pełen podlegają: 

Kategoria uprawniń II WJO czyli wózki jezdniowe podnośnikowe z wyłączeniem specjalizowanych 

Kategoria I WJO czyli wózki jezdniowe podnośnikowe w tym specjalizowane z kabiną unoszoną wraz z operatorem i ze zmiennym wysięgiem

Podział widlaków ze względu na rodzaj napędu: 

- sieciowy czyli wózki elektryczne zasilane prądem zmiennym

- akumulatorowy czyli wózki elektryczne zasilane prądem stałym

- spalinowe : niskosprężne ( benzyna, w tym instalacja LPG) wysokosprężne (disel) 

- inne czyli np. hubrydowy

Podział wózków jezdniowych ze względu na cechy użytkowe : 

- naładowne

- unoszące

- ciągnikowe

- podnośnikowe

-specjalne

Rodzaje wózków jezdniowych według cech konstrukcyjnych: 

- naładowne : platformowe,kolebowe, specjalizowane

- unoszące: platformowe, widłowe, podsiębierne, bramowo jedno i dwubelkowe, specjalizowane

- podnośnikowe: z masztem wewnątrz nie obejmującym ładunku, z wysuwaną karetką, obejmujące ładunek, czołowe, boczne, wysuwane czołowo-boczne, obrotowe czołowo- boczne, specjalizowane. 

- ciągnikowe: jednoosiowe, dwuoosiowe, naczepowe, specjalizowane

Podział wózków ze względu na sposób kierowania: 

- wózki prowadzone

- wózki podestowe

- wózki z fotelem dla kierowcy

- wózki zdalnie sterowane

Co zrobić po zakupie wózka jezdniowego podnośnikowego ( widlaka, sztaplarki)? - Rejestracja wózka w UDT

Zakupiliśmy wózek widłowy do firmy. Co jako jego użytkownik - właściciel muszę zrobić? Jakie wymagania musi wózek spełnić zanim będzie dopuszczony do użytku? Mogę od razu włączyc go do ruchu transportowego mojego przedsiębiorstwa czy muszę to gdzieś zgłaszać?Jakie dokumenty powienny być dołączone do zakupionego wózka?

Odpowiedzmy na te pytania i wyjaśnijmy co o eksploatacji i konserwacji zakupionego wózka jezdniowego musi wiedzieć zwykły przedsiębiorca posiadający taki wózek na stanie swojego magazynu. Zajmiemy się wózkami widłowymi jezdniowymi z napędzanym mechaniznem podnoszenia, bo tylko takie podlegają pod Dozór Techniczny i dla nich jest ściśle określona ścieżka włączenia do użytku. 

Wózki napędzane - podnośnikowe, czyli mamy na myśli wszystkie takie, w których jest używana inna siła niż ręczna do napędzania mechanizmu podnoszenia. 

DOKUMENTACJA WÓZKA WIDŁOWEGO (JEZDNIOWEGO NAPĘDZANEGO)

Zakupiliśmy wózek. Oprócz dokładnego sprawdzenia jego stanu ( może to być wózek nowy, ale może też być używany) musimy koniecznie sprawdzić komplet jego dokumentów. Do wózka jezdniowego powinna być załączona instrukcja eksploatacji od producenta, w której są zawsze zapisane dodatkowe zalecenia ( te poza podstawowymi, opisanymi w ustawach) tyczące się naszego urządzenia transportu bliskiego. Oprócz instrukcji producent wydaje też DTR - kę, czyli Dokumentaję Techniczno Ruchową widlaka, gdzie znajdziemy informację co należy codziennie przy wózku jezdniowym sprawdzać i jak konserwować jego mechanizmy. 

Powinny tam się znaleźć także schematy układów i instalacji, które mają zastosowanie w typie danego wózka oraz podstawowe parametry urządzenia i jego poszczególnych elementów ( np. skok jałowy hamulca, sprzęgła, wartość napięcia baterii przy wózkach akumulatorowych), a także dane i rysunki techniczne, świadectwa jakości, świadectwa badań danego typu widlaka i rysunki zespołów zapewniających bezpieczeństwo na wózku.

Te wszytkie dokumenty są niezbędne do zgłoszenia wózka do oddziału Urzędu Dozoru Technicznego. Jeśli wózek jest wózkiem używanym koniecznie upomnijmy się o dziennik konserwacji oraz księgę rewizyjną.

 Dziennik konserwacji zawiera informacje o wszelkich konserwacjach, operacjach i zmianach w budowie urządzenia - naprawach, manipulacjach przy konstrukcji i parametrach wózka jezdniowego.

 Księga rewizyjna jest zakładana przez Urząd Dozoru Technicznego po dopuszczeniu wózka do użytku w danym miejscu. Tutaj możemy znaleźć opisy badania wstępnego, badań okresowych czy nadzwyczajnych ( np. po zgłoszeniu usterki w wózku). 

CO ROBIMY NAJPIERW PO ZAKUPIE WÓZKA JEZDNIOWEGO

Oczywiście najpierw drukujemy sobie formularz zgłoszenia urządzenia do UDT, czyli danego Urzędu Dozoru Technicznego, Jest on dostępny na stronie UDT jako załącznik nr. 6. Taki wypełniony wniosek zgłoszenia urządzenia do ewidencji składamy w Urzędzie Dozoru. Urzędnik po wykonaniu badania wstępnego ( badanie układów i oznakowań wózka,próby techniczne, sprawdzenie dokumentacji i informacji w niej zawartych ze stanem rzeczywistym urządzenia) wydaje decyzję dopuszczenia wózka do użytku w danym miejscu pracy. Taka decyzja odpowiednio kosztuje, a kwota jej jest zależna od rodzaju sprzętu, dokładne wytyczne znajdziemy w ustawie 'Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 listopada 2010 r. w sprawie wysokości opłat za czynności jednostek dozoru technicznego' Dz.U. 2010 nr 229 poz. 1502ze zmianami Dz.U. 2014 poz. 1675. 

Wózek jezdniowy, który przeszedł pozytywnie badanie wstępne dostaje swoją księgę rewizyjną w której będą zapisywane kolejne badania ( protokoły z badań okresowych i nadzywczajnych np. po wypadku). Uwaga! Jeśli kupujemy wózek używany z ważną decyzją i tak musimy dokonać zgłoszenia do UDT - decyzja wydawana jest dla danego posiadacza wózka- jako nowi właściciele zgłaszamy urządzenie i dopuszczamy je do pracy w danym magazynie, hali już po wydaniu decyzji ewidencji wózka. Wózki jezdniowe podnośnikowe są objęte pełnym dozorem i w ich przypadku pracodawca i posiadacz widlaków musi zadbać o ich badania wstępne, okresowe robione raz do roku, nadzwyczajne i o zgłoszenie wszelkich uszkodzeń, zmian w konstrukcji maszyny i wypadków do danego UDT ( mamy tu odpowiedź na pytanie jakie dokładnie badania obowiązują wózki jezdniowe ;) ) . 

Wózki jezdniowe podnośnikowe ręcznie prowadzone i zdalnie sterowane są objęte dozorem ograniczonym i w ich przypadku badania okresowe wykonujemy raz na dwa lata ( Dz. U. 193, poz, 1890.).

Następnie musimy zorganizować miejsce użytkowania wózka- musi oczywiście spełniać zasady bezpieczeństwa i higieny pracy ( Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 maja 2002 w sprawei bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków z napędem silnikowym Dz.U. Nr 70, poz. 650 z późniejszymi zmianami Dz.U. 2003 nr 65 poz. 603 ). Na stanowisku UTB powinna znaleźć się instrukcja stanowiskowa użytkowania oparta na instrukcji dołączonej do wózka jezdniowego przez producenta. Jak powinno takie stanowisko pracy wózka oraz miejsce wymiany butli gazowej i stanowisko ładowania wózków akumulatorowych wyglądać opiszę dokładnie w kolejnym poście. Podsumowując po zakupie wózka składamy wniosek do dozoru i drukujemy instrukcję stanowiskową sztaplarki. Przechowujemy dokumenty takie jak instrukcja, DTR, księga rewizyjna i dziennik konserwacji. 

Dbamy by z wózka korzystały osoby tylko z odpowiednimi uprawnieniami, podobnie rzecz ma się z konserwacją: wózek sprawdza, naprawia ( Dz.U. 79 poz.849 z późniejszymi zmianami), zajmuje się instalacją elektryczną (uprawnienia grupy elektrycznej G1 Dz. U. 89, poz. 828.) i gazową (LPG Dz.U. 65 poz. 603) osoba z odpowiednimi uprawnieniami.
Obecnie nie jest wymagane OC wózka jezdniowego, chyba że urządzenie zostało dopuszczone do użytku w ruchu drogowym, chociaż tutaj interpretacja przepisów, zwłaszcza przez firmy ubezpieczeniowe jest różna.

W kolejnych postach zamieszczę informacje o tym co należy sprawdzić przed przystąpieniem do pracy na wózku jezdniowym napędzanym, jak powinno wyglądać miejsce postoju wózka i wymiany butli gazowej oraz ładowania baterii akumulatorowej, jak powinien wyglądać magazyn ( np. szerokość dróg magazynowych) na którym pracują wózki jezdniowe i jakie przepisy i normy to regulują.

Opracowane na podstawie informacji ze strony UDT, z obowiązujących ustaw oraz z książek K.Buczek "Kierowca- Operator wózków jezdniowych napędzanych" i Mieczysław Chimiak "Konserwacja wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia",

OPERATOR WÓZKA WIDŁOWEGO - krótka historia i wymagania

Operator wózka widłowego. Kto to taki? Jakie warunki musi spełniać? Dla tych, którzy mają wątpliwości czym jest wózek polecam ogólne wiadomości z Wikipedii  i zapraszam wszystkich świeżych w temacie do zapoznania się z nimi. Dziś omówię profil operatora wózka widłowego. 

Obecnie operatorem wózka jezdniowego podnośnikowego napędzanego może zostać prawie każdy. 

Oczywiście wózkowy musi być pełnoletni i posiadać odpowiednie uprawnienia lub imienne zezwolenie ( ta opcja jest wykorzystywana przez zakłady pracy i jest to rozwiązanie wewnętrzne i nieuniwersalne). Jak zdobyć takie uprawnienie? Czy zawsze było ono wymagane? Gdzie je zrobić?

Jak widzimy operator wózka nie musi mieć prawo jazdy kat. B ani żadnej innej kategorii - chyba, że będzie prowadził wózek po drogach publicznych wtedy musi posiadać takie prawo jazdy ( niedługo przy omawianiu warunków jakie wózek musi spełnić by mógł być używany w danym zakładzie pracy poruszę też kwestię OC wózka widłowego - status prawny jest tu nadal niejasny).

Na dzień dzisiejszy obowiązuje aż kilka ustaw, które regulują kto może obsługiwać wózek ( obsługiwać czyli kierować! do konserwacji, grzebania przy wózku ;) wymiany butli gazowej czy baterii potrzebne są odrębne dokumenty wystawiane przez Urząd Dozoru Technicznego):

        1. Dz.U.Nr 79, poz 849 z lipca 2001 ze zmianami z lutego 2003 Dz.U. Nr 50, poz. 426

        2. Dz.U. Nr 70, poz. 650 z maja 2002

        3. Dz.U. Nr 118, poz.1263 z września 2001

Treść ustaw do przeczytania pod linkami- zapraszam dociekliwych. 

Obecnie podstawowym organem wydającym uprawnienia jest oczywiście Urząd Dozoru Technicznego. Sam Urząd funkcjonuje ponad sto lat i o jego historii można poczytać tu!  Aby zdać państwowy egzamin do UDT trzeba złożyć odpowiedni wniosek i uiścić opłatę. Może to zrobić osoba pełnoletnia, mająca wykształcenie co najmniej podstawowe, posiadająca badania psychofizyczne do pracy na wózku ( do zrobienia w wielu jednostkach szkolących lub bezpośrednio w gabinetach medycyny pracy) oraz mająca niezbędną wiedzę o wózkach widłowych, ich mechanice i obsłudze. Program szkolenia przekazującego takie wiadomości także jest opisany odpowiednimi ustawami i zawiera zagadnienia z UTB i UDT: między innymi parametry techniczne wózka, instrukcję obsługi, budowę i wyposażenie, a także podstawy konserwacji i BHP wózków widłowych. 

Wiele szkół prowadzących kurs na widlaki organizuje pełne szkolenie wraz z teorią i praktyką zakończone egzaminem UDT oraz dodatkowymi uprawnieniami wymiany LPG i baterii w wózkach akumulaturowych. Nie musimy się wtedy stresować składaniem wniosku do odpowiedniej jednostki Dozoru Technicznego. Osobiście polecę łódzką jednostkę szkoleniową Awans B.H.P. Robiąc u nich kurs możesz ćwiczyć praktykę w nieskończoność. Sama technika jazdy na wózku dla jednych jest łatwa do opanowania a innym przysparza sporo trudności. 

Pierwszym organem, który mógł wystawiać uprawnienia operatorom wózków był Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie.  Wózkowy musiał spełnić podobne warunki jak przy uprawnieniach UDT. Różnica była taka, że zamiast zajęć praktycznych w jednostkach szkolących mógł udokumentować miesięczny staż pracy przy obsłudze techniczno-ekspolatacyjnej wózków.

Są trzy kategorie uprawnień, które operator może zdobyć: I WJO, II WJO, III WJO.

1 WJO uprawnia do obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych ( zawiera wózki z operatorem podnoszonym wraz z ładunkiem i wózki z wysięgnikiem.)

2 WJO uprawnia do obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych ale bez specjalizowanych. 

3 WJO uprawnia do obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych prowadzonych i zdalnie sterowanych ( wózki te podlegają ograniczonemu dozorowi)

Jak widzimy najszerszą kategorią jest kategoria I WJO. 

Na samym początku użytkowano wózki bez obecnie wymaganych uprawnień. Kierujący wózkiem zdawał się wtedy na zdrowy rozsądek i instrukcję użytkowania, Jak można jednak przypuszczać znakomita większość operatorów nadużywała inwencji twórczej co skutkowało wypadkami lub nieodpowiednią eksploatacją wózka. 

Na dzień dzisiejszy samo dopuszczenie wózka do eksploatacji, jego konserwacja, użytkowanie i wszelkie zmiany w mechanice pojazdu są regulowane przepisami UDT. Oczywiście nie wszystkie wózki jezdniowe podlegają dozorowi (unoszące naładowne i ciągnikowe). 

Jest wiele zagadnień z którymi przyszły wózkowy musi się zapoznać: bhp, konserwacja wózka widłowego, ładunkoznawstwo, podstawy elektrotechniki, elektroniki i mechaniki, budowa i zasady pracy silników spalinowych, napęd i sterowanie hydrauliczne, eksploatacja wózków, bhp wózków widłowych i przepisy ruchu drogowego. Dociekliwych zapraszam do książki Kazimierza Buczka Kierowca-operator wózków jezdniowych napędzanych,

Na operatorze wózków leży obowiązek użytkowania wózka tylko i wyłącznie dopuszczonego przez UDT do eksploatacji. Musi on przestrzegać instrukcji obsługi wózka umieszczonej na terenie użytkowania maszyny, a o wszelkich usterkach na bieżąco informować pracodawcę. 

BHP wózka widłowego

Bezpieczeństwo i higiena pracy na wózku widłowym to bardzo szeroki temat. Najważniejsze zasady gwarantujące nam bezpieczeństwo tyczą się przede wszystkim operatora i jego zachowania podczas jazdy i użytkowania wózka. Operator powinien być zawsze uważny i ostrożny, nie powinien jeździć na ślepo. 

Sterując wózkiem i ładunkiem powinien brać pod uwagę czynniki wpływające na jego pracę takie jak: 

- ciężar ładunku
- maksymalny udźwig wózka
- kontrola punktu ciężkości
- kąt nachylenia wideł - powinien być zawsze prosty w stosunku do ładunku!
- wysokość uniesienia wideł - podczas pracy mówimy o uniesieniu ok 300 mm nad powierzchnią
- bliskość przeszkód lub innych osób w pobliżu wózka i ładunku

Operator koniecznie powinien zostać przeszkolony do obsługi wózka. ( Dz.U. nr 70 poz 650.). Musi też pamiętać o instrukcji obsługi i włączania danego urządzenia transportu bliskiego Ważne by osoba zajmująca się wymianą butli gazowych lub baterii także posiadała odpowiednie uprawnienia (Dz.U. NR 89 poz.828, Dz.U. nr 65 poz.603)

Podczas użytkowania sztaplarki prowadzący musi starać się jechać płynnie i unikać gwałtownych ruchów, które mogą doprowadzić do osunięcia się ładunku. Przeciwdziałać temu ma krata a także dach ochronny i zabronione jest przewożenie ładunku na wózku bez tych zabezpieczeń jeśli istnieje ryzyko osunięcia się towaru na operatora. 

Pracodawca, który używa widlaka w swojej firmie musi dbać o jego stan techniczny, bo to właśnie niedopilnowanie odpowiedniej konserwacji urządzenia jest kolejną przyczyną wypadków. Konserwacja taka jest obowiązkowa i określa ją Dz.U. nr 79 poz. 849 z późniejszymi zmianami Dz. U. nr 50 poz. 426. Przed przystąpieniem wózków do pracy muszą one przejść badania ewidencyjne i zostać zarejestrowane w Urzędzie Dozoru Technicznego . Pracodawca musi prowadzić księgę rewizyjną dla urządzeń, dziennik konserwacji oraz posiadać protokoły z pomiarów dodatkowych np. elektrycznych. W zależności od rodzaju wózka podlegają one dozorowi pełnemu ( wózki z wysięgnikiem, wózki z osobą podnoszoną wraz z ładunkiem, wózki podestowe lub z siedziskiem dla obsługującego) lub ograniczony ( wózki prowadzone i zdalnie sterowane). Wózki pod pełnym dozorem powinny mieć wykonywane badania okresowe i doraźne praktycznie co rok, zaś wózki prowadzone i zdalnie sterowane co dwa lata. Oczywiście można przedstawić Dozorowi odpowiednie podanie i odroczyć bądź przyśpieszyć badanie, 

Wózki powinny na bieżąco być konserwowane i naprawiane, a przede wszystkim niebezpiecznym rozwiązaniem jest bawienie się w mechanika i zmienianie rozwiązań mechanicznych, konstrukcyjnych na własną rękę. 

Stanowisko pracy wózkowego powinno być odpowiednio oświetlone, księga rewizyjna powinna znajdować się w miejscu użytkowania pojazdu, zaś na miejscu pracy powinna znajdować się stanowiskowa instrukcja obsługi sztaplarki. To są obowiązki konserwatora wózka, czyli osoby z odpowiednimi uprawnieniami wydanymi przez UDT. Konserwator widlaka powinien tez prowadzić dziennik konserwacji. 

Nie ma ścisłych przepisów jak powinien być ubrany wózkowy, regulują to wewnętrzne przepisy zakładu pracy i rodzaj wykonywanej pracy, charakterystyka stanowiska, rodzaj przewożonych ładunków. 

Myślę, że ważną rzeczą w pracy operatora wózka widłowego jest zachowanie zdrowego rozsądku, trzeźwości umysłu i ciała oraz skupienie na wykonywanej pracy.

Wózkowym może zostać praktycznie każdy. Krótką historię zmian w przepisach mówiących o tym  kto może zostać operatorem widlaków i jakie uprawnienia może zrobić i co one mu dają przedstawię w kolejnym wpisie. Zapraszam. 

Linde Safety Pilot

 Już niedługo post na temat bezpieczeństwa pracy na wózkach widłowych czyli sztaplarkach, a teraz ciekawostka dla pracujących na wózkach oraz magazynach.  Jedną z najczęściej podawanych przyczyn wypadków na widlakach jest oczywiście nieuwaga lub niewystarczające kompetencje operatora.  Coraz powszechniej stosuje się rozwiązania wspomagające kierowców aut np. przy parkowaniu. Podobnego typu technologię zaprojektowało Linde. System Linde Safety Pilot ma ograniczyć czynniki powodujące wypadki na wózkach widłowych. W kabinie operatora ma zostać umieszczony ekran na którym prowadzący urządzenie będzie widział aktualną masę ładunku, kąt pochyłu masztu, maksymalną i aktualną wysokość podnoszenia. Ciekawi mnie czy taki ekran będzie pomocnym narzędziem dla operatorów czy kolejną rzeczą odwracającą uwagę od samodzielnego myślenia, jak to czasem bywa z czujnikiem parkowania w autach. Więcej można poczytać na polskiej stronie Linde . 

Zapraszam do zapoznania się ze słynnym filmem instruktażowym ukazującym dobitnie konsekwencje łamania zasad BHP przy obsłudze wózka widłowego :) . 

Wkrótce przedstawię podstawowe zasady BHP przy obsłudze tego urządzenia transportu bliskiego oraz potrzebne uprawnienia i ustawy na podstawie, których uprawnienia wydaje nam Urząd Dozoru Technicznego .